Madde Döngüleri Nelerdir?

Madde Döngüleri Nelerdir?

Su, karbon, azot, oksijen ve fosfor gibi bazı maddeler canlılığın devamı için çok önemlidir ve canlıların büyük bölümü tarafından kullanılmaktadır. Bu maddeler sürekli kullanılıyor olmasına rağmen tükenmemektedir. Madde döngüleri sayesinde bir taraftan tüketilirken bir taraftan üretilen bu maddeler doğada sürekli var olmaktadır. Madde döngüleri işlediği sürece canlılar bir uyum ve düzen içinde yaşamına devam eder. Madde döngüsünün bozulması canlılar için çok tehlikeli olacaktır.

Su Döngüsü

su döngüsü

Yeryüzündeki sular ve canlılardan buharlaşan su, atmosferde yoğunlaşarak yeryüzüne yağış olarak geri döner. Yeryüzüne bu şekilde geri dönen yağışlarla göl, akarsu, nehir ve yer altı suları meydana gelir.

Karbon Döngüsü

karbon döngüsü

Karbon tüm organik bileşiklerin yapısında bulunan önemli bir elementtir. Canlılar karbon kaynağı olarak Co2 bileşiğini kullanırlar. Karbondioksit bitkilerin yaptığı fotosentez ile besinlerin yapısına katılır. Tüm canlılar solunum ile bu karbonu karbondioksite çevirerek havaya bırakır. Ayrıca fosil yakıtların yanması sonucu da karbondioksit açığa çıkar. Havadaki karbondioksit miktarının aşırı artışı canlıları olumsuz etkiler.

Azot Döngüsü

madde döngüleri azot döngüsü

Azot canlılar için temel elementlerden biridir. Atmosferde %78 oranında azot bulunmasına rağmen canlılar bunu direkt olarak kullanamaz. Toprakta baklagillerin kökünde yaşayan azot bakterileri bunu gerçekleştirebilir. Böylece toprakta bulunan azot, bitkiler tarafından organik madde sentezinde kullanılır. Ayrıca azotlu bileşikler ölü organizmaların ayrıştırılması sonucunda toprağa geçer. Bu olaya nitrifikasyon denir. Toprakta bulunan bazı bakteriler ise azotlu tuzları azot gazına dönüştürerek havaya bırakır. Bu olay ise denitrifikasyondur.

Oksijen Döngüsü

Oksijen havada %21 oranında bulunan ve canlılığın devamı için çok önemli bir gazdır. Havadaki oksijenin kaynağı bitkilerdir. Bitkiler fotosentez yaparak karbondioksit ve suyu, besin ve oksijene dönüştürürler. Oksijenli solunum yapan canlılar ise bu oksijeni kullanırlar.

Fosfor Döngüsü

Fosfor elementi kayaçların aşınmasıyla suya oradan da toprağa karışır. Bitkiler fosfatı organik bileşiklere dönüştürürler. Bu fosfat bitkiler ve deniz ürünleri yoluyla tüketicilere geçer. Ölü canlı kalıntılarının ayrıştırılması sonucu toprağa ardından tekrar kayaçlara döner.

Madde döngüleri konusunu açıklamaya çalıştık. Eklemek istedikleriniz varsa yorum atarak bizimle paylaşıp değerli fikirlerinizle katkıda bulunabilirsiniz.

İlginizi çekebilir: Okyanus İle Deniz Arasındaki Fark Nedir?

CEVAP VER

Yorumunuzu buraya girin
Adınızı buraya girin